Young's schema's (4): Afhankelijkheid

Het gevoel dat je niet in staat bent je eigen leven te leiden. Anderen moeten je helpen anders zul je het niet overleven. Frequent gevoelens van paniek en angst om anderen om je heen te verliezen. Lijkt op verstrengeling, maar bij dit schema is er meer angst.

Dit schema uit zich in:

Onvoldoende individuele identiteit

Geen eigen leven leiden, leven via een ander

Vervagen van eigen grenzen

Dit schema houdt zich in stand door:

    *

      HANDHAVING
          o

            met name contacten aangaan met mensen die extreme betrokkenheid nodig hebben of eisen
          o

            anderen laten bepalen wat je doet of wat je wilt.
          o

            geen enkele verantwoordelijkheid nemen, anderen weten het toch beter.
          o

            nooit of bijna nooit zelf activiteiten ondernemen
          o

            betrokkenheid versus verstikking/ versmelting
          o

            eigen succes wegwuiven, maar eigen mislukking benadrukken
          o

            weinig moeite doen om goed op de hoogte te zijn met betrekking tot veel terreinen
    *

      VERMIJDING
          o

            anderen letterlijk of emotioneel op afstand houden
          o

            middelengebruik
          o

            leeg gevoel, in de war
    *

      COMPENSATIE
          o

            afstand houden, geen relaties/ contacten aangaan
          o

            “ik heb jou niet nodig”. Juist extreem assertief en onafhankelijk opstellen
          o

            negatieve zelfwaardering
          o

            eenzaamheid, frustratie
          o

            altijd alles alleen willen doen
          o

            anderen afhankelijk van je maken, door je heel superieur op te stellen

Gevolgen van dit schema zijn:

    *

      gebrek aan individuele en sociale ontwikkeling
    *

      het gevoel hebben niet te bestaan
    *

      ontbreken van richting in je eigen leven
    *

      zware belasting van relaties/ contacten
    *

      gebrek aan energie

Tips voor het ontkrachten van het schema 'afhankelijkheid'
1 Breng je valkuil in kaart: hoe, wanneer en op elke levensgebieden je je afhankelijk opstelt.
2 Voordelen en nadelen naast elkaar zetten en afwegen
3 Ga na of je echt dingen niet alleen kunt of dat er best dingen zouden zijn waarvan je in alle eerlijkheid zou kunnen verwachten dat je dit alleen zou moeten kunnen.
4 Streef naar uitbreiding van je sociale netwerk.
5 Zelfstandig dingen gaan ondernemen (vb. zelfstandig wonen)
6 Eigen wensen, behoeftes, interesses exploreren
7 Grenzen herkennen en stellen
8 Patronen in relaties onderzoeken en daarna kijken of (toekomstige) relaties gelijkwaardig zijn
9 Vraag niet steeds om geruststelling
10 Dwing jezelf om meer verantwoordelijkheden te nemen en begin stap voor stap deze op je te nemen. Wees dan trots en benoem dit uitdrukkelijk in tegenstelling tot vroeger toen je alleen de mislukkingen noemde. Als het niet lukt, geef dan niet op. Al het begin is moeilijk.
11 Als je je afhankelijkheid compenseert, erken dan je behoefte aan stuen en begeleiding. Vraag anderen om hulp. Neem niet meer verantwoordelijkheid dan je aankunt. Gebruik je angst als graadmeter.




Bronnen:

Young, Jeffrey E. & Hans Pijnaker (1999).
Cognitieve therapie voor persoonlijkheidsstoornissen : een schemagerichte benadering.
Bohn Stafleu Van Loghum, Houten/Diegem.

Young, Jeffrey E. & Janet Klosko (1999). Leven in je leven. Leer de valkuilen in je leven kennen. Swets & Zeitlinger, Lisse.