Paranoïde persoonlijkheidsstoornis (PPS)

Paranoïde mensen zijn vaak vijandig of kritisch naar anderen. Zij ervaren anderen vaak als bedreigend en kwaadwillend en hebben het gevoel dat zij zich steeds tegen deze dreiging moeten beschermen. Terwijl zij juist kampen met angst en kwetsbaarheid, zullen zij er alles aan doen om deze niet te laten zien.

Diagnostische criteria voor de paranoïde persoonlijkheidsstoornis (DSM-IV):
De cliënt heeft een diepgaand wantrouwen en achterdocht ten opzichte van anderen waardoor beweegredenen van anderen geïnterpreteerd worden als kwaadwillig. Dit kan onder andere blijken uit het volgende.
De cliënt:

vermoedt vaak, zonder gegronde redenen, dat anderen hem buitensluiten, schade berokkenen of bedriegen.
wordt gepreoccupeerd door ongerechtvaardigde twijfels aan de trouw of betrouwbaarheid van anderen.
neemt anderen met tegenzin in vertrouwen, op grond van de ongerechtvaardigde vrees dat de informatie tegen hem gebruikt zal worden.
zoekt achter onschuldige opmerkingen of gebeurtenissen verborgen vernederingen en bedreigingen.
is halsstarrig rancuneus, vergeeft geen vernederingen, aangedaan onrecht of kleineringen.
bespeurt kritiek op zijn karakter of reputatie en reageert dan snel met woede.
is terugkerend achterdochtig betreffende de trouw van de partner.

Toelichting
Paranoïde mensen zijn vaak angstig en zien overal dreigingen. Zij ervaren contact met anderen als bedreigend en stellen zich agressief, kwaadaardig en wantrouwend op om zich tegen dit gevoel van bedreiging te weer te stellen. Het contact met hen verloopt problematisch en kenmerkt zich wordt door veel conflicten. Zij zullen daardoor anderen niet snel aan zich binden en steun, bescherming en waardering van anderen afwijzen of met veel wantrouwen benaderen. Ze leven vaak geïsoleerd en zoeken problemen voor oplossingen liever in zichzelf.
Het denken van mensen met PPS wordt gekenmerkt door wantrouwen en achterdocht. Deze houding leidt tot een slecht sociaal funktioneren. Soms lijden deze mensen ook aan klachten met psychotische kenmerken.

* De DSM-IV-criteria zijn overgenomen uit: Beknopte Handleiding bij de Diagnostische Criteria van de DSM-IV.