Persoonlijkheidsstoornissen Aanverwante problemen Vraagbaak Leestafel Links MM | StIP
Home > Persoonlijkheidsstoornissen > Psychodiagnostiek > Persoonlijkheidsonderzoek

Persoonlijkheidsonderzoek
Het persoonlijkheids (test)onderzoek is gericht op het, middels meetinstrumenten en interviews, nader in kaart brengen van persoonlijkheidseigenschappen, -stoornissen en –structuur. Dit onderzoek vindt dan ook vaak later in een diagnostisch proces plaats. Binnen dit domein van psychodiagnostiek wordt een onderscheid gemaakt tussen structurele (psychodynamische) persoonlijkheidsdiagnostiek en testpsychologisch persoonlijkheidsonderzoek.


Structurele diagnostiek
Hier gaat het om het in kaart brengen van de persoonlijkheidsstructuur. Deze structurele benadering is gebaseerd op het idee dat de persoonlijkheid uit een stabiele, intrapsychische structuur bestaat die de basis vormt voor alle gedragingen. Deze structuur ontstaat door een combinatie van genetische, familiale en psychosociale factoren. Er worden, op basis van verschillen in realiteitstoetsing, identiteitsintegratie en afweermechanismen, drie persoonlijkheidsstructuren onderscheiden. Deze zijn de neurotische, borderline en psychotische persoonlijkheidsstructuur.

Lees meer over deze persoonlijkheidsstructuren

Het structurele interview
Dit niet gestructureerde interview (de vragen en volgorde zijn niet letterlijk bepaald) is gericht op de differentiatie tussen een neurotische, borderline en psychotische persoonlijkheidsstructuur. Identiteitsontwikkeling, afgrenzing tussen ik en ander, realiteitstoetsing, en de wijze waarop angsten, wensen en impulsen worden afgeweerd nemen een centrale rol in tijdens dit interview. Het interview brengt in kaart hoe iemand bij oplopende stress en spanning kan reageren en brengt tevens dieperliggende kwetsbaarheden of stoornissen aan het licht.

Het ontwikkelingsprofiel
Dit semi-gestructureerde interview is gericht op het verkrijgen van informatie over de huidige gedragspatronen die al dan niet gepast zijn in de huidge fase van psychologische ontwikkeling. Op basis van dit interview wordt een ontwikkelingsprofiel samengesteld dat naast de pathologische en minder ontwikkelde persoonlijkheidsaspecten ook de sterke en rijpe persoonlijkheidsaspecten in kaart brengt. Tegelijkertijd ontstaat een beeld van de wijze waarop iemand al of niet verschillende ontwikkelingsstadia heeft doorlopen.

Testpsychologisch persoonlijkheidsonderzoek
Hiermee brengt men persoonlijkheidskenmerken in kaart die, in tegenstelling tot de persoonlijkheidsstructuur, vaak eerder aan de oppervlakte waarneembaar zijn. Hiertoe zijn in de psychologie meetinstrumenten ontwikkeld waarvan de MMPI-II (Minnesota Multiphasic Personality Inventory - 2e versie), NVM (Nederlandse Persoonlijkheids-Vragenlijst), UCL (Utrechtse Coping Lijst), en de NPV (Nederlandse Persoonlijkheids-Vragenlijst) veelvuldig worden gebruikt. De meetinstrumenten verschaffen informatie over hoe snel iemand bijvoorbeeld angstig en gespannen raakt, hoezeer iemand introvert/extravert is, hoeveel frustratie iemand kan tolereren en in welke mate iemand zelf verantwoordelijkheid ervaart voor zijn problemen. Vermeld moet worden dat ook deze meetinstrumenten de laatste jaren steeds vaker worden gebruikt als structurele (psychodynamische) diagnostiekinstrumenten.