Kernberg
In de visie van Kernberg wordt de borderline persoonlijkheidsorganisatie gekenmerkt door een onvermogen om libidineuze (lust) aspecten en agressieve aspecten van zichzelf en van anderen te integreren. Ze verdragen geen ambivalentie en hebben daarom de neiging om te splitsen in twee extremen (goed of slecht). De beelden die zij van anderen hebben (en met zich meedragen) zijn daarom niet reëel maar betreffen steeds een gedeelte van iemands karakter.

Een behandeling volgens Kernberg is gericht op meer integratie van die beelden en daardoor een realistischer beeld van anderen en zichzelf. Het gaat om een 'openleggende, langdurende, psychodynamische psychotherapie'.

De therapeut zal zich in de therapie enigszins afstandelijk opstellen om vervolgens datgene wat er in en buiten de therapie gebeurt te interpreteren en het zo voor de cliënt inzichtelijk te maken. In de beginfase zal dit inzicht met name op cognitief (verstandelijk) niveau zijn, later meer emotioneel doorleefd. In het begin zullen de verklaringen van de therapeut dus meer gericht zijn op het aanbrengen van een samenhang in de interne en externe bronnen van spanning. Gaandeweg de behandeling zullen de interventies zich meer richten op het innerlijk beleven van de cliënt. De agressie (die zich uit in suïcidepogingen, woede-uitbarstingen en automutilatie) ziet hij daarbij als primair probleem hetgeen uitgebreid besproken wordt.

 Een behandelvorm volgens Kernberg is de transference focused psychotherapy

Adler en Kohut
Adler en Kohut leggen de nadruk op de emotionele tekorten bij de borderline persoonlijkheidsstoornis en zien dit als gevolg van het feit dat er onvoldoende veiligheid was in de vroege jeugd. Hierdoor is er te weinig structuur ontstaan binnen de persoon om separatie (scheiding) van de primaire verzorger te kunnen verdragen. Daardoor blijft er een afhankelijkheid ontstaan tav andere mensen en is er een tekort aan 'goede innerlijke voorbeelden'. Dit leidt tot gevoelens van innerlijke leegte, ernstige depressieve reacties en een claimende afhankelijkheid. Besef hiervan leidt tot woede over de verwaarlozing.
De therapie is zowel openleggend als steunend en is er op gericht om binnen de therapeutische relatie corrigerende emotionele ervaringen op te doen. De therapeutische relatie zal met name veiligheid moeten bieden. De therapeut zal zichtbaar moeten zijn als een reëel persoon die niet perfect is maar wel 'goed genoeg', zodat de cliënt een realistischer zelfbeeld kan ontwikkelen.

Rockland
Rockland neemt een tussenpositie in tussen Kernberg en Adler/Kohut. De therapie wordt tot de steunende psychotherapieën gerekend. Hij sluit zich aan bij het cognitief inzichtgeven zoals Kernberg dat doet maar pleit voor een rol van de therapeut die reëel is (zoals bij Adler/Kohut) en minder afstandelijk. Dit biedt volgens hem een ideale mix tussen nabijheid en afstand in de therapeutische relatie. Teveel nabijheid kan immers veel angst oproepen en kan soms moeilijk verdragen worden.

Het hier en nu staat centraal en wordt verklaard vanuit het verleden. Verder ziet hij ook als belangrijkste element dat er een corrigerende emotionele ervaring geboden wordt door het goed hanteren van de therapeutische relatie.
          

juli 2001
Nannet Buitelaar